Herziening luchtruim

Het Nederlandse luchtruim wordt steeds intensiever gebruikt. De ruimte in de lucht neemt echter niet toe. Een grootschalige herziening is nodig voor een efficiënter gebruik van het luchtruim en het beperken van hinder. De herziening van het Nederlandse luchtruim is een ingewikkelde klus, waarvoor ook afstemming nodig is met onze buurlanden.

Vijf partners werken in het programma Luchtruimherziening samen om het luchtruim klaar te maken voor de toekomst:

  • ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW)
  • ministerie van Defensie
  • Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL)
  • Commando Luchtstrijdkrachten (CLSK)
  • Eurocontrol/Maastricht Upper Area Control (MUAC)

Animatie over het programma Luchtruimherziening 


Direct naar...

Opgave

Het programma Luchtruimherziening zorgt voor een integrale, toekomstbestendige inrichting en beheer van het luchtruim. Het is gebaseerd op een zorgvuldige afweging van publieke belangen, in samenwerking met (internationale) partners en in gerichte dialoog met de omgeving. 

De luchtruimherziening richt zich op:

  • meer capaciteit voor burgerluchtvaart en militaire luchtvaart;
  • beperken van de impact van vliegroutes op de omgeving (geluidshinder, CO2 en (ultra)fijnstof);
  • efficiënter gebruik en beheer van het luchtruim voor alle luchtruimgebruikers.

 

Meedoen

Het programma kan alleen succesvol zijn als het wordt uitgevoerd met betrokkenheid van de omgeving. Dat betekent enerzijds een goed begrip van de behoeften/belangen en mogelijke oplossingen die de omgeving aandraagt. Anderzijds het goed op de hoogte houden van de omgeving van de actuele ontwikkelingen.

Het programma kent een participatieaanpak die gericht is op:

Bestuurlijke participatie

Periodiek bestuurlijk en ambtelijk overleg met de provincies.

Gebruikersparticipatie

Periodieke overleggen met civiele en militaire luchtruimgebruikers zoals luchtvaartmaatschappijen, algemene luchtvaart, drones en militaire gebruikers.

Maatschappelijke participatie

In diverse provincies is een kerngroep Luchtvaart opgericht. De kerngroepen signaleren onder meer of de regio voldoende betrokken is bij een aantal luchtvaartprojecten, waaronder Luchtruimherziening. Daarnaast vinden er periodieke overleggen plaats met de regionale overlegorganen van de verschillende civiele en militaire luchthavens.

Beslissen en besluiten

Het programma Luchtruimherziening is ingedeeld in verschillende fasen. Iedere fase wordt afgesloten met een beslissing door de twee verantwoordelijke bewindspersonen (de minister van Infrastructuur en Waterstaat en de minister van Defensie).

 

Fases Luchtruimherziening

1. Onderzoek (afgerond)

In de onderzoeksfase zijn verschillende participatieactiviteiten uitgevoerd. Er hebben onder andere regionale en landelijke themabijeenkomsten plaatsgevonden. Daarnaast is IenW via internetconsultatie en focusgroepen in gesprek gegaan met stakeholders over de toekomst van luchtvaart en de wijze waarop stakeholders betrokken willen worden. Deze fase is afgerond met de Startbeslissing Luchtruimherziening van 18 april 2019.

2. Verkenning

In deze verkenningsfase worden de oplossingsrichtingen (varianten) verkend en teruggebracht tot één Voorkeursvariant. De verschillende stakeholders (bijvoorbeeld overheden, maatschappelijke organisaties, gebruikers van het luchtruim) worden hierbij betrokken. In deze periode wordt ook duidelijk welke deelprojecten nodig zijn voor de doorontwikkeling van het luchtruim na 2023. Deze fase wordt afgerond met een definitieve Voorkeursbeslissing.

3. Planuitwerking

In deze fase werkt het programma Luchtruimherziening de Voorkeursvariant verder uit. De verschillende stakeholders (bijvoorbeeld overheden, maatschappelijke organisaties, gebruikers van het luchtruim) worden hierbij betrokken. In deze fase worden de (milieu)effecten op deelniveau zo concreet mogelijk in kaart gebracht. Deze fase wordt afgerond met een Programmabeslissing.

4. Uitvoering

In de Uitvoeringsfase vindt de daadwerkelijke implementatie van de Voorkeursvariant plaats.

tijdlijn Luchtruimherziening

Resultaten

  • November 2021: wegnemen van huidige belemmeringen om op de aansluitroutes van Lelystad Airport zoveel mogelijk ongehinderd door te klimmen.
  • Tussentijdse stap uiterlijk in 2023: uitbreiding van het militaire oefengebied  in het noorden en gebruik van het militaire oefengebied in het zuidoosten door burgerluchtvaart. herinrichting van het zuiden en oosten van het Nederlandse luchtruim voor vliegtuigen naar de Nederlandse luchthavens en de inpassing van een (grensoverschrijdend) militair oefengebied in het noorden van het Nederlandse luchtruim.
  • 2023-2027: herziening van de hoofdstructuur van het Nederlandse luchtruim:
     
    • Herinrichting van het naderingsgebied voor Schiphol;
    • Uitbreiding van het militaire oefengebied in het noorden;
    • Opheffen van het militaire oefengebied in het zuidoosten;
    • Uitvoering haalbaarheidstudie naar grensoverschrijdend militair oefengebied in het noorden met Duitsland.
       
  • 2023-2035: Stapsgewijze modernisering van het gebruik van het Nederlandse luchtruim met het oog op toekomstige ontwikkelingen zoals elektrische en hybride vliegtuigen.

 

Documenten

Ga naar de overzichtspagina van documenten over de herziening van het luchtruim.

Cookie-instellingen